BESS nedir, tesisinize ne kazandırır?
Batarya enerji depolama sistemi (BESS), elektriği ucuz ya da bedava olduğu saatte saklayıp pahalı olduğu saatte kullanmanızı sağlar. Bu sayfa bataryayı daha önce hiç düşünmemiş bir tesis için yazıldı.
Bir batarya, hücreden şebekeye yedi parça.
Konteynerin içi doğru akımla (DC) çalışır, tesisiniz alternatif akımla (AC). Aradaki dönüşümü PCS yapar, ne zaman ne yapılacağına EMS karar verir.
- Hücre
Enerjiyi kimyasal olarak saklayan en küçük birim. Sabit depolamada çoğunlukla 3,2 V LFP prizmatik hücre.
- Modül
Seri bağlı hücreler, kendi sıcaklık ve gerilim sensörleriyle.
- Raf ve BMS
Modüller rafta birleşir. BMS her hücrenin gerilimini, sıcaklığını ve dengesini izler.
- Konteyner
Raflar, sıvı soğutma, yangın algılama ve söndürme tek kapalı blokta.
- PCS
Çift yönlü dönüştürücü. Şarjda AC'yi DC'ye, deşarjda DC'yi AC'ye çevirir.
- Trafo ve OG hücre
Gerilimi tesisin AG ya da OG barasına uydurur, koruma ve ayırma sağlar.
- Tesis ve şebeke
Batarya tesisin tüketimini besler; şebekeye ne zaman ne kadar çekileceğini EMS belirler.
Türkiye'de elektriğin günde üç fiyatı var.
Üç zamanlı tarifede gün üç banda ayrılır: gündüz 06–17, puant 17–22, gece 22–06. Puant en pahalı, gece en ucuz banttır. Batarya bu farkın üstüne kurulur.
Şu an İstanbul'da saat 12:00, gündüz tarifesi geçerli.
Gece alınan 1 MWh, puantta 53 dolar kazandırır.
Örnek analizdeki tarifede gece 105, puant 172 $/MWh. Bataryada gidiş-dönüş verimi %88; yani gece 105 dolara alınan enerji, kayıpla birlikte 119 dolara mal olur ve puantta 172 dolarlık elektriğin yerini alır.
Tarifeler tarife grubuna (AG/OG, tek ya da çift terim) göre değişir ve düzenli olarak güncellenir. Simülasyonda kendi tarifenizi girebilirsiniz.
$/MWh, her şey dahil, KDV hariç. Örnek analizdeki tarife.
Batarya üç yerden kazandırır.
Rakamlar örnek ön fizibiliteden: Ege'de OG bağlantılı bir ticari kampüs, yılda 15.837 MWh tüketim, 12.811 MWh güneş üretimi, 15 MWh / 7,5 MW batarya.
Bedelsiz giden güneş fazlası
Güneş öğlen en çok üretir, tesis ise çoğu zaman akşam en çok tüketir. Örnek analizdeki gibi 5/1-ç kapsamındaki pek çok lisanssız GES'te ihtiyaç fazlası üretime ödeme yapılmıyor; mahsuplaşma saatlik yapıldığında bu enerji akşamın tüketiminden de düşülemiyor. Batarya bu fazlayla dolar. Şarjın maliyeti sıfırdır, çünkü bu enerji bugün zaten karşılıksız gidiyor.
Gece ile puant arasındaki fark
Güneşin kısa olduğu kış aylarında batarya gece tarifesinden dolar, puantta boşalır. Örnek analizde batarya yılda 1.042 MWh'i şebekeden gece doldururken, deşarjın tamamını gündüz ve puant saatlerine yerleştiriyor.
Ortalama bir ocak günü, şebekeden çekiş (MW).
Tepe çekiş ve sözleşme gücü
Sözleşme gücü yılın en yoğun birkaç saatine göre belirlenir ama her ay faturaya yansır. Batarya o saatlerde devreye girer; şarjı da hiçbir saatte sözleşme gücünü aşmayacak şekilde planlanır. Örnekte bu kalem tek başına yılda 22.985 dolar.
Ayrıca: yedekleme ve güç kalitesi
Batarya milisaniyeler içinde tepki verir. Uygun PCS ve şalt tasarımıyla kesintide seçili kritik yükleri besleyebilir, gerilim dalgalanmalarını ve reaktif güç ihtiyacını yönetmeye yardım eder. Bu işler kapasitenin bir kısmını ayırmayı gerektirir; hangisinin değer ürettiğine tasarımda birlikte karar veriyoruz.
Güneşle birlikte: öğlen depola, akşam kullan.
Ortalama bir nisan günü. Taralı alan, bataryasız bir tesiste karşılıksız şebekeye gidecek fazla; turkuaz bloklar bataryanın öğlen depolayıp akşam tesise verdiği enerji.
AC bağlı
Batarya kendi PCS'iyle tesisin AG ya da OG barasına bağlanır. Mevcut GES'lere eklemenin en yaygın yolu budur; inverterlere dokunulmaz.
DC bağlı
Batarya GES ile aynı DC hatta, hibrit inverter ya da DC/DC dönüştürücüyle bağlanır. Yeni projelerde ve inverter kırpmasının yüksek olduğu sahalarda değerlendirilir.
Güvenlik bir parça değil, katmanlardır.
Sabit depolamada kullanılan kimya, izleme, soğutma ve söndürme birlikte çalışır.
- LFP kimyası
- Lityum demir fosfat hücreler termal kaçağa diğer lityum kimyalarından belirgin biçimde daha dayanıklıdır ve kobalt içermez. Sabit depolamada standart haline geldi.
- Hücre izleme
- BMS her hücrenin gerilimini ve sıcaklığını izler, dengesizlikte şarjı sınırlar, arızada ilgili rafı devre dışı bırakır.
- Sıvı soğutma
- Hücreler dar bir sıcaklık aralığında tutulur. Örnek analizde hücre sıcaklığı 27 °C'de sabit; 5 °C daha sıcak tutulsaydı 11. yılda sağlık %86 yerine %82 olacaktı. Soğutmanın kendi tüketimi de hesaba girer.
- Algılama ve söndürme
- Gaz, duman ve sıcaklık algılama; otomatik söndürme; patlama tahliye panelleri. Konteynerler arası mesafe yangın yayılımına göre planlanır.
- Test raporları
- Ürün seçerken IEC 62619 ve UL 9540A gibi standartlara göre yapılmış test raporlarını istiyor, garanti şartlarını bu raporlarla birlikte okuyoruz.
Ömür, döngüyle ölçülür.
Her tam şarj ve deşarj bir döngüdür. Batarya kullandıkça kapasitesinin bir kısmını kaybeder; buna sağlık durumu (SOH) denir.
Örnek analizdeki modellenmiş LFP eğrisi. Ürün garantileri genelde 10 yıl ve %70–80 kalan kapasite şartıyla verilir.
Mevzuat: kurallar değişiyor, bağlantı noktası belirleyici.
Türkiye'de elektrik depolama EPDK düzenlemeleriyle tanımlanıyor. Tesis bünyesinde, tesisin kendi tüketimini yöneten ve şebekeye enerji vermeyen bir batarya ile lisanslı bir santrale eklenen depolama farklı kurallara tabidir.
Tüketim tarafındaki bir bataryada süreç çoğunlukla dağıtım şirketinin bağlantı görüşü, teknik onay ve gerekiyorsa bağlantı anlaşmasında değişiklikle ilerler. Lisanssız GES'e eklenen depolamada GES'in hangi kapsamda kurulduğu da önemlidir.
Kurallar son yıllarda sık güncellendi. Projeye başlamadan önce güncel durumu, sizin bağlantı noktanız ve dağıtım şirketinizle birlikte kontrol ediyoruz; ön fizibiliteye bu kontrolün sonucunu da yazıyoruz.
Sık sorulanlar
Sorunuz burada yoksa bize yazın.
Batarya kendini kaç yılda öder?
Tesise göre değişir. Örnek analizimizde 15 MWh'lik bir batarya yılda 559 bin dolar net tasarrufla kendini 6,1 yılda ödüyor. Sonucu en çok belirleyenler bedelsiz giden güneş fazlasının miktarı, gece ile puant arasındaki fiyat farkı ve sözleşme gücünün ne kadar düşebileceği. Kendi rakamlarınızla bakmak için simülasyonu kullanabilirsiniz.
GES'im yok. Batarya yine de işe yarar mı?
Yarayabilir ama kazanç daha dardır. Güneş fazlası olmadığında batarya gece tarifesinden dolar, puantta boşalır ve tepe çekişi tıraşlar. Fark verim kaybını ve yıpranmayı karşılıyorsa yatırım anlamlıdır. Bunu saatlik verinizle hesaplamadan söylemiyoruz.
Batarya şebekeye elektrik satar mı?
Tesis bünyesindeki bir bataryada amaç genelde satmak değil, tesisin şebekeden çekişini azaltmaktır. Örnek analizimizde batarya hiçbir saatte tesisin çekişinden fazla deşarj etmiyor, yani tesisten dışarı enerji çıkmıyor. Şebekeye satış, ayrı bir lisans ve piyasa düzenlemesi konusudur.
Elektrik kesildiğinde tesisi besler mi?
Doğru PCS, şalt ve koruma tasarımıyla seçili kritik yükleri besleyebilir. Bu, kapasitenin bir kısmının yedek için ayrılması demektir ve tasarım aşamasında ayrıca kararlaştırılır.
Ne kadar yer kaplar?
Güncel 20 feet konteynerler 5 MWh civarında enerji taşıyabiliyor. PCS, trafo ve OG hücre için ayrıca alan, bakım için de konteynerlerin çevresinde boşluk gerekir. 15 MWh'lik bir sistem kabaca üç konteyner ve bir trafo istasyonudur.
Batarya ne kadar dayanır?
Sabit depolamada kullanılan LFP hücreler tipik olarak %80 deşarj derinliğinde 6.000 döngü ve üzeri için tasarlanır; ürün garantileri genelde 10 yıldır. Örnek analizde batarya yılda 327 tam döngü yapıyor ve 11. yılın sonunda kapasitesinin %85,6'sını koruyor.
Lityum batarya güvenli mi?
Sabit depolamada tercih edilen lityum demir fosfat (LFP) kimyası termal kaçağa karşı diğer lityum kimyalarından belirgin biçimde daha dayanıklıdır. Buna hücre izleme (BMS), sıvı soğutma, gaz ve duman algılama ile otomatik söndürme eklenir. Ürün seçerken bu sistemlerin test raporlarını istiyoruz.
Analiz için hangi veriler gerekiyor?
12 aylık saatlik ya da 15 dakikalık sayaç verisi (dağıtım şirketinden ya da OSOS'tan), son 12 ayın faturaları, tarife grubu ve sözleşme gücü, varsa GES'in saatlik üretimi ve tek hat şeması.
Tesisinizin 8.760 saatine birlikte bakalım.
12 aylık sayaç verinizi gönderin, size özel ön fizibiliteyi hazırlayalım. Ardından mühendisimizle görüşürsünüz.